ادبیات استان سمنان در برخی از زمینه ها جلوتر از بسیاری از استان ها است/جوان ها باید دست به تجربه بزنند

به مناسبت برگزاری دهمین جشنواره منطقه ای شعر و داستان کوتاه شاهوار گفت و گوی کوتاهی با کمال شفیعی مشعوف، شاعر و داور دوره های پیشین جشنواره شاهوار ترتیب داده ایم. از آنجا که دهمین جشنواره شاهوار با رویکرد ادبیات بومی برگزار می شود بیشتر سوالات ما در این حوزه بود که از نظر می گذرد.

با توجه به اینکه محوریت دهمین جشنواره منطقه ای شاهوار بومی نویسی است، در نشست های شعر و داستان دفاتر آفرینش های ادبی استان ها بومی نویسی چه جایگاهی دارد ؟

از نظر اینجانب بومی نویسی باید یکی از اصول اساسی مورد توجه دفاتر آفرینش های ادبی در استان ها باشد. ادبیات برتر جهان مانند آمریکای لاتین و حتی ژاپن، بر اساس بومی نویسی مطرح شدند. در بعضی از استان ها مثل استان شما این نگاه وجود دارد ولی پرداختن به بومی نویسی در همه استان ها دیده نمی شود. به عبارتی همه می خواهند تهرانی نویسی کنند. در کارهای آقای محمد کاظم مزینانی که دامغانی هستند و هم آقای کشاورز، نگاه بومی گرایانه را می توان دید.

کارشناسان مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری تا چه اندازه برای تایید آثار ارسالی از سوی استان ها برای چاپ، به مقوله بومی نویسی به عنوان یک شاخص ضروری امتیاز قائل می شوند؟

اگر اثری تولید شود که دارای ویژگی منحصر به فرد، زیبایی شناسی و ... باشد و در کنار آن فاکتورهای بومی نویسی را داشته باشد، حتما نظر کارشناسان را به خودش جلب خواهد کرد. ولی گاه خام نویسی ها باعث می شود که اثر قابلیت چاپ را نداشته باشد. البته باید گفت کمتر به حیطه بومی نویسی در مقوله کارشناسی توجه شده است.

به نظر شما تا چه اندازه ادبیات ما در بومی نگاری توانسته مطابق با ذوق مخاطب پیش برود؟

به نظرم هنوز خیلی نتوانسته ایم در این زمینه موفق عمل کنیم. خصوصا در ادبیات داستانی، نویسنده های پیشین بهتر عمل می کردند. اما جوان ها باید دست به تجربه بزنند. البته تلاش هایی شکل گرفته، اما هنوز راه زیادی باقی مانده است. کارهای آقای بایرامی، بومی گرایی را در خودش جای داده و همچنین «شاه بی شین» آقای مزینانی که خواننده های زیادی داشته است.

چه اثری را واجد ویژگی های بومی نگارانه می دانید؟

یک بخش از مولفه های بومی نگارانه اقلیمی است. یعنی اقلیم آن را تحمیل می کند. بعضی مناطق تاریخ شفاهی دارند و بعضی فولکلور. ما نمی توایم این امر را به صورت یک قطبی در نظر بگیریم.

بومی نویسی در ادبیات کودک و نوجوان را چگونه می توان تعریف کرد ؟ آیا کتاب های موفقی در این زمینه داریم؟

در داستان کودکان، بومی نویسی وجود دارد اما در شعر کودک باید زبان تولید اثر، زبان معیار باشد . چون کودک باید ادبیات، نحوه نگارش و موسیقی در زبان را درست یاد بگیرد، بنابراین بومی نویسی لطمه می زند. امروزه شعر کودک به زبان معیار هست و گر نه کاربردش را از دست می دهد، چون زبان را برای کودکان محدود می کنیم. در حیطه ادبیات کودک و نوجوان در بومی نویسی نیازمند این هستیم که به کلیت مسائل به شکل بومی پرداخته شود.

از آنجا که جنابعالی در سه دوره جشنواره شاهوار به عنوان داور حضور داشته اید و از ادبیات استان سمنان و شهرستان شاهرود شناخت مناسبی پیدا کرده اید جایگاه ادبی این استان را در سطح کشور چگونه ارزیابی می کنید؟

می شود گفت ادبیات شاهرود و سمنان در بخشی از زمینه ها خیلی جلوتر از بسیاری از استان هاست. برخی از استان ها در حال حاضر مراحلی را طی می کنند که استان سمنان بسیار پیش تر این مراحل را پشت سر گذاشته است. این استان در بخش ادبیات کودک و شعر سپید خوب عمل کرده است.